Neredeyse dünyanın her köşesine uzanmış, siyasetten sosyal hayata giremeyeceği, ulaşamayacağı herhangi bir alan kalmadığını anladığımız, ahlaki değerleri olmayan uluslararası şahsiyet Jeffrey Epstein’le ilgili bir tek satır yazmanın dahi ne kadar zor olabileceğini, bu bültende deneyimledim diyebilirim. Karar verenlerin görmezden gelmeyi tercih ettiği, içinde yer alanların saadet zinciri klübüne kabul edilmiş olmaktan mutluluktan uçtuğu, bir kere girenin çıkamadığı, çocuklar ve genç kızlar ve daha kim bilir kimlerin kölelik sisteminin parçası olduğu bir durumun iletişimini tarif etmek de skandala farklı bir perspektif sunuyor. Bilmediğiniz bir şey yok, bu gözle de bakmanız için iletişim boyutunu olabildiğince sistemli biraraya getiriyorum.
Nedense herkes tek bir adamdan söz etmeyi tercih ediyor. Arkasında insan kaynakları açısından adeta bir ordu bulunan hudutsuz güç ve zenginliğe sahip bir imparatorluktan söz ediyoruz. Nasıl yapabilmiş? Bu ahlaksızlık zinciri bugüne kadar nasıl bir iletişim yöntemi üzerinden kurgulanmış?
Öyle böyle, tüm kötülüklerin adresi olmayı hak eden bu adam tarihe geçti. Yarattığı kirli sürecin uzun yıllar boyunca temiz, renkli, eğlenceli, güçlü ve özel görünmesi nasıl mümkün olabildi? Tatsız haber; tuhaf ilişkilerin kokusu çıksa da bir gerçekler nasıl görünmez oldu, yayınlanmadı?
“Public Rehabilitation” ve “Manipulating Coverage”
Bu iletişim bir yöntem. Aynı şekilde, bazı yönleriyle ya da tüm yönleriyle her yerde uygulanıyor. İletişim literatüründe adları var. Kaynaklarına göre şu başlıklar altında inceleyebilirsiniz; “kamusal rehabilitasyon” (public rehabilitation) ve “medya manipülasyonu” (manipulating coverage). Bu strateji, sadece basit bir halkla ilişkiler (PR) çalışması değil, suç geçmişini dijital ve toplumsal hafızadan silmeye yönelik sistematik bir “itibar temizliği” operasyonu.
Bu dosya kendi içinde büyük rezillik. Çocuk istismarı için söyleyecek kelime bulamıyorum. İşin hediye, bedava uçak bileti, konaklama, haber yapımı için özel organizasyonlar, yemekler davetler, önemli organizasyonlara katılabilme ayrıcalığı, haberin nedense ayağınıza gelmesi ve sayılabilecek pek çok tesadüfi ya da ilahi unsur… medyada piyangodan çıkmaz. O medya iktidarlar için çok önemlidir.
Ben bir iletişim denemesi ve derlemesi yaptım, iki üç araştırma hamlesiyle siz daha fazlasına ulaşabilirsiniz. Söylemek istediğim, “kirli Epstein”, temiz görünen pek çok iletişim operasyonunun ta kendisi. Yalnızca ABD sınırları içinde yaşandığını düşünmüyoruz değil mi? Bu sevimsiz yöntem biraz büyük biraz küçük biraz öyle biraz böyle her yerde.
Stratejinin Tanımı ve Taktiği
Epstein’ın kullandığı ve üç ayrı yol üzerine inşa edilmiş görünün yöntemin adı, “Hibrit İtibar Stratejisi”: Birinci yöntem ve kullanılan taktik; “Dijital Temizlik ve SEO” ani arama motoru optimizasyonu Geçmişini Google gibi arama motorlarında bulunamaz hale getirmek için özel bir ekip kurmuş. Negatif haberlerin (örneğin New York Post haberleri) arama sonuçlarında alt sıralara itilmesi (downranking deniyor) için teknik müdahaleler yapılmış.
İkinci yöntem; “Akademik ve Bilimsel Meşruiyet Kalkanı”. Epstein kurduğu vakfının Harvard Üniversitesi merkezli olduğunu vurgulayarak ve Scientific American gibi saygın yayınlarla bağ kurarak kendisine “bilim hamisi” süsü vermiş. Kendisini araştırmaya kalkan medyaya, olumsuz haberlerin bu “kritik bilimsel araştırmalara” zarar verdiği argümanını sunarak içerik sildirmeye çalışmış.
Üçüncü yöntem, “Kişisel Nüfuz ve “Dostluk” Manipülasyonu” olarak tanımlanabilir. Ortaya dökülenler ve okudukça hayretten hayrete düştüğümüz konu bu. Aa o da mı, yok canım bu da mı?… nidaları içinde okuyoruz. Her gün kafamızdaki bir kale düşerken kimsenin temiz olmadığını gösterdi Epstein. Bu yöntemin klasik uygulaması medya yöneticileriyle kişisel bağlar kurarak (hediyeler, lüks ayakkabılar, ücretsiz uçuşlar veya akşam yemekleri üzerinden) “neredeyse herkes arkadaşım” algısı yaratmış.
Böylece olur da geçmişini sorgulayan çıkarsa ki, cesur gazeteciler zaman içinde çıktı, çalışmaları çoğunlukla duvara tosladı. Neden çünkü, çalıştıkları yayın organları konfor alanından çıkmamayı tercih etti. Bu, görece masum ihtimal. Bazı yayın organları da bildiğiniz suç ortaklığı yaptığı için duymadı, görmedi, konuşmadı.
Transaksiyonel İlişkiler
Epstein’ın uyguladığı medya ilişkisi türüne, “Transaksiyonel (Çıkara Dayalı) Nüfuz Gazeteciliği” deniyor. Transaksiyonel kelimesini çok sık duyuyoruz değil mi? 2026’nın en çok kullanılan kelimesi oldu, olacak… Dünyanın süper gücü ABD, dış politikasını bu kavram üzerine inşa ettiğini ilan etti.
Bizde buna halk arasında “al gülüm ver gülüm” deniyor. Ortaya çıkan kaynaklar, Epstein’ın ağının Dubai’den Londra’ya, New York’tan Washington’a kadar uzanan küresel bir güç odağı olduğunu, sayısız nüfuzlu ismi etkilediğini gösteriyor. Gazeteciler ve kurumlar, Epstein’ın sunduğu erişim, prestij veya maddi olanaklar karşılığında onun karanlık tarafını görmezden gelmiş ya da bakışlarını başka yöne çevirmişler.
İtibar Aklama
Literatürde bu tür sistematik “itibar aklama” (reputation laundering) çalışmalarının genellikle büyük finansal skandallara karışmış ultra zenginler, bazı otoriter devlet aktörleri veya büyük şirketler (örneğin kriz dönemlerindeki teknoloji devleri veya tütün/ilaç şirketleri) tarafından kullanıldığı biliniyor.
Epstein örneği, çocuk istismarı gibi ağır suçları “bilimsel araştırma” kılıfıyla örtmeye çalışması bakımından eşi benzeri olmayan bir şey. Epstein, medyanın elit kesimine sızmış, suç unsuru taşıyan aktivitelerini kamusal hayatın her köşesine yaymış, ancak bunu yaparken medyanın en zayıf noktası olan prestij tutkusu, kişisel dostluklar ve editoryal dikkatsizlikleri kullanmış.
SEO Ekipleri kurmuş
Yeni dönem imaj temizlemek dijital kayıtları silmek. Bu operasyon için karmaşık ve çok yönlü stratejiler uygulamış. Epstein, suç kaydının Google aramalarında bulunmasını zorlaştırmak için özel bir ekip kurmuş. Bu ekip, New York Post gibi mecralardaki olumsuz haberlerin arama sonuçlarında alt sıralara düşürülmesi (downranking) için çalışmalar yürütmüş. Özellikle dijital yayınlarda yer alan kötü görünümlü sabıka fotoğraflarını sildirmek veya daha iyi görsellerle değiştirmek için çaba sarf etmiş. Örneğin, Business Insider’ın kurucusu ve editörleriyle iletişime geçilerek bu fotoğrafların kaldırılması sağlanmış.
Olumlu Haber Satın Alma ve Yerleştirme
Haber satın alma operasyonu gerçekleştirmiş. Geçmişteki suçlarını örtbas etmek amacıyla HuffPost ve Forbes gibi platformlarda kendisi hakkında olumlu içerikler ve medya klipleri yayınlatarak “iyi basın” satın almaya çalışmış.
Epstein’in imaj temizleme operasyonlarında, doğrudan içerik müdahalesi yapan, olumlu haber yayınlayan veya etkilenmeye çalışılan belirlenen başlıca medya kuruluşları Business Insider, HuffPost, Forbes, Scientific American. The New York Times’ın eski muhabirlerinden Landon Thomas’ın Epstein ile kurduğu samimiyet, medya ilişkileri çabası olarak görülmüş Thomas gazeteden ayrılmaya zorlanmış. Ayrıca köşe yazarı David Brooks da bu zincirin bir halkası. Epstein’le öğle yemeğine çıkmış. CBS’den uzman Peter Attia’nın Epstein ile geçmişte yazışmaları olduğu belirlenmiştir.
Sinirine Dokunanlar
Herkes de Epstein’in arkadaşlık teklifini kabul etmemiş tabii… En fazla rahatsız olduğu tahminimce sinir olduğu şahıs Daily Beast yayın yönetmeni Tina Brown. Brown’un olumsuz haberlerini SEO taktikleriyle gizlemeye çalışmışlar olmamış. Ortaya dökülen maillerden biri ki, siz de sosyal medyada eminim rastlamışsınızdır. Epstein bir gün gazeteye geliyor. Birebir görüşmek için baskın yapıyor. Brown, kendisini bekletiyor, görüşmenin ve söyleyeceklerinin avukat gözetiminde olabileceğini ifade ediyor.
Rüya Üniversite Harvard Kabusu
Ortaya çıkan kaynaklar Epstein’ın bağış ve nüfuz stratejilerinde özellikle Harvard Üniversitesi üzerinde yoğunlaştığını gösteriyor. Harvard Üniversitesi’nin Bir “Üs” Olarak Kullanılmış. e-postalarda vakfın Harvard Üniversitesi merkezli olduğunu açıkça belirtilmiş. Epstein, vakfı “kritik bilimsel ve tıbbi araştırmaları” fonlamış. Nüfuzlu isimlerle örneğin Hearst yönetim kurulu üyesi Austin Hearst için Harvard’a ziyaretler planlayarak bu kurumla olan ilişkisini sosyal sermayeye dönüştürmesine aracı olmuş.
Binlerce kaynak, dünya çapında pek çok önemli kişi ve medya mensubunun, Epstein’le hüküm giydikten sonra da dostane ilişki sürdürdüğünü gösteriyor. Umursamamışlar. Bedava uçuşlar, lüks hediyeler… kalmayan meslek ahlakı. Epstein Dosyaları tarihe geçti. Gazeteciler ve gazetecilik için de lekeli bir hikaye olarak tarihte yerini alacak.
