Bıçak Kemiğe Dayandığında

DC

Dikkatimi çeken bir araştırmadan söz edeceğim. Toplumların bıçak kemiğe dayandığında yaptıkları  tercihlere ışık tutuyor. Ne demek istediğimi, tek bir soruyla ifade edeyim; Suç örgütleri, terör grupları, toplumu, yasal hükümetlerden daha iyi yönetebilirler mi? İlk bakışta tehlikeli ve çarpık bir soru.

Araştırmanın orijinali “Miltants, Criminals and Warlords: The Challenge of Local Governance in an Age of Disorder” başlıklı kitaptan uyarlanarak The Atlantic’te yayınlandı, ardından da  düşünce kuruluşu Brookings gündeme taşıdı. Çalışma çerçevesi Latin Amerika’dan Orta Doğu’ya oradan Afganistan’a kadar uzanıyor. Dünyanın kaotik ve kanlı coğrafyalarında yaşam ile bu bölgelerdeki yönetim tarzları ele alınıyor. Bulundukları coğrafyaları kasıp kavuran, zalimlikleriyle tanınan suç ve terör örgütlerinin, hüküm sürdükleri fiziki alanları korkudan  titretirken, diğer yandan halklarına sürdürülebilir bir yaşam sağlamaları mümkün mü, toplum onları yasal yönetime tercih edebilir mi?

kıtap1

Yanıt, doğal olarak “mümkün değil” olmalı… Ancak çalışma aksini söylüyor, kaos ve kan içinde olsalar da özellikle sivil yönetim boşluğu olduğunda halkın zaman zaman tercihini suç ve terör örgütleri altında yaşam sürdürmekten yana yapabildiklerini gösteriyor. Çok acı bir  gerçek.

Buradan çıkan sonuç, ibretlik; demokratik yöntemler uyguladıklarını ifade eden ya da varlıklarını bu değerler üzerine kurmak isteyen hükümetler ve yerel yönetimler yeterli olmadığında paradoks işliyor. Coğrafya ne olursa olsun, örneğin  uyuşturucu kartellerinin ezdiği Latin Amerika, Taliban’ın hükmettiği Afgan halkı, IŞİD’in titrettiği Orta Doğu… yerel halk, yönetişim bekliyor. Bıçak kemiğe dayandığında, halk öyle ya da böyle hayatta kalmaktan başka bir seçeneği olmadığını, bunu sivil yönetim sağlayamıyorsa, kimin sağladığına bakmadan sağlanan koşulları tercih konusu yapıyor… Yönetim boşlukları daha büyük insanlık dramına yol açıyor. Terör pek çok bileşenin neticesi. Terörle savaş, onu yaratan unsurları ortadan kaldırmakla mümkün olabiliyor.

Bu araştırmaya göz gezdirirken, geçtiğimiz hafta Suriye’de çoktan boşaltıldığı anlaşılan kimyasal laboratuvarları ve askeri üslere yapılan bombardımanı, ondan öncekileri, bundan sonrakileri, ölen masum çocukları ve sivil halkı tarih bir gün yazacak elbet. Birgün kavga, kan, gözyaşı, dram biter mi?…

Kaynak: https://www.brookings.edu/blog/order-from-chaos/2018/04/05/when-terrorists-and-criminals-govern-better-than-governments/